Бұл шолу мақаласы селективті гидрлеуге арналған тасымалдағышқа бекітілген палладий катализаторлары мен полимер–металл кешендерін әзірлеудің ғылыми негізін қалаған ғалымдар Әлима Қайныкейқызы Жармағамбетова мен Сәбира Ғафурқызы Мұхамеджанованың жарқын рухына арналады. Шолуда 1975–2000 жылдар аралығында әзірленген тасымалдағышқа бекітілген палладий–полимер кешендерінің құрылымы, синтезі, физика-химиялық сипаттамалары және каталитикалық қасиеттері жөніндегі іргелі зерттеулер жинақталған. Бұл еңбектер қазіргі «жасыл химия» және тұрақты катализ тұжырымдамалары қалыптасқанға дейін орындалғанына қарамастан, ұсынылған көптеген ғылыми тәсілдер бүгінгі күні де өзектілігін сақтап, заманауи гетерогенді катализаторларды жобалауға елеулі ықпал етуде.

Шолуда полимерлік лигандтардың палладийдің дисперстілігін реттеудегі, металл нанобөлшектерін тұрақтандырудағы және катализатордың дезактивациясының алдын алудағы рөліне ерекше назар аударылған. Сонымен қатар, бейорганикалық оксидтік тасымалдағыштардың қышқылдық-негіздік қасиеттері мен беттік сипаттамаларының каталитикалық белсенділікке, селективтілікке және тұрақтылыққа әсері жан-жақты талданған. Сондай-ақ катализаторларды дайындау әдістерінің, полимер құрылымының, металл прекурсорларын таңдаудың және тотықсыздандыру жағдайларының гидрлеу реакцияларындағы, әсіресе ацетиленді спирттердің селективті гидрленуіндегі иммобилизацияланған палладий катализаторларының тиімділігіне ықпалы қарастырылған.

Жинақталған нәтижелер полимерлік модификаторларды оксидтік тасымалдағыштармен ұтымды үйлестіру жұмсақ реакциялық жағдайларда жұмыс істейтін, белсенділігі, селективтілігі жоғары және бірнеше рет қолдануға жарамды катализаторларды алуға мүмкіндік беретінін көрсетті. Осы алғашқы зерттеулерде қалыптасқан іргелі ғылыми тұжырымдамалар металды тиімді пайдалану, катализаторлардың ұзақ мерзімді тұрақтылығы және экологиялық қауіпсіз гетерогенді процестер сияқты қазіргі заманғы катализаторларды жобалаудың негізгі қағидаларын алдын ала болжаған болатын. Осы жетістіктерді жинақтап, олардың қазіргі ғылыми зерттеулер үшін маңыздылығын көрсете отырып, бұл шолу иммобилизацияланған палладий катализаторларының даму эволюциясына жан-жақты талдау жасайды және селективті гидрлеу мен жұқа органикалық синтезге арналған жаңа буын каталитикалық жүйелерді әзірлеудің перспективалы бағыттарын айқындайды.